- Maćku „Szanty [...] to podgatunek nie będący nawet muzyką, trzeba go zgnieść, zdeptać i usunąć z powierzchni ziemi". Te słowa są bardzo mocne. Skąd taka opinia?
- Nigdy się temu specjalnie nie przysłuchiwałem, widziałem jednak kilka różnych takich występów. Wydawało mi się to infantylne, ale z drugiej strony teoretyzując, jeśli tak naprawdę powiedziałem, to chyba trochę przesadziłem.  Powiem tak - jeśli przyjąć, że szanta to work song, pieśń pracy, to wtedy wszystko zaczyna się zgadzać. Jeżeli jednak 200 km od Zakopanego odbywają się co roku festiwale, na które przychodzą ludzie, którzy najprawdopodobniej nic nie mieli do czynienia z morzem i przypomina to wszystko taką siermiężną biesiadę, bardzo siermiężną ...

Dopóki jest to pieśń pracy, to jest wszystko w porządku, ale w momencie kiedy zaczyna się po prostu pieśń picia, to już szanta jest do niczego. Także jak już pić to ja wolę przy jazzie. Tak bym to ujął.

- Mam rozumieć, że według ciebie, pijaństwo jest wizytówką tego całego ruchu?
- Z pewnością...

- OK, to pijaństwo mamy z głowy, ale przecież sama muzyka to nie pijaństwo. Szanta jako pieśń pracy ewoluowała na pokładach statków. Mieszały się w niej gatunki, style. Po pracy też śpiewano. Czy zespoły, które czerpią inspirację z tego faktu, które mieszczą się w konwencji szanty, również oceniasz przez ten pryzmat?
- Nie, nie. Jeżeli patrzeć na to w ten sposób, to na początku była szanta – znaczy po prostu pieśń. Więc jeżeli tak to ujmować, to żeglarze i marynarze, dzięki którym w pewnym momencie powstała Ameryka, przywieźli ze sobą różne instrumenty, za które wzięli się m.in. czarni i zrobili z tego np. bluesa. Punktem wyjścia jest jednak „work song” i tutaj wszystko się zgadza. Nie sądzę, aby ludzie grający w Polsce szanty mieli dłonie spracowane od pracy na okrętach.
 
- Rozumiem, ale ja chciałbym jednak znaleźć sedno Twojej wypowiedzi. Czy był jakiś moment, jakieś miejsce, traumatyczne wydarzenie, które Cię do szant uprzedziło?
- Była taka sytuacja. Gdzieś nad jeziorem. Spałem w pewnym hotelu, a dokładniej mówiąc piłem. Była tam grupa ludzi, która w kółko słuchała jakiejś szantowej płyty. Mając już tego dosyć, po kolejnym kieliszku, powiedziałem żeby wyłączyli to „gówno”. Wszyscy się obrazili. Zrobił się straszny kwas. Okazało się, że oni są miłośnikami szant. Przyglądając się tym ludziom i temu jak wygląda widownia szantowa pomyślałem, że jednak nie chcę mieć z nimi nic wspólnego. To nie jest moja bajka. Jest to prymitywne i głupie, że kiedy powiesz coś na temat szant, wyrazisz swoje zdanie, to w żaden sposób nie jest to tolerowane. Hermetyczne środowisko ludzi, którzy uparli się by śpiewać banalne piosenki!

- A może twoja opinia wynika po prostu z niechęci do tej niszowej muzyki?
- No nie, szanta jest niszową formą muzyczną? Myślę, że jednak w dzisiejszych czasach niszową formą muzyczną jest jazz czy jakieś formy awangardowe. Szanta nie ma nic wspólnego z awangardą. To nie ma nic wspólnego z jakimkolwiek rozwojem artystycznym. To jest głupie klepanie, powtarzanie w kółko tych samych dziesięciu piosenek. Podobnie jak góralska muzyka. W kółko to samo. Nie jest to rozwijające, nie jest to dla ludzi, którzy mają muzyczne ambicje. Zupełnie mnie to nie przekonuje.

- Ale w tym środowisku są również zawodowi muzycy. Kilku z nich znasz. To znaczy, że oni są też głupi?
- Słuchaj, jest wielu muzyków zawodowych, którzy za odpowiednim wynagrodzeniem zagrają wszystko.

- Na scenie szantowej nie ma wysokich wynagrodzeń. Sądzę, że ta opinia jest dla nich krzywdząca.
- Wiesz... nie siedzę w tym. Raz byłem na festiwalu szanty i odnosiłem wrażenie, że to jest głupie.

- Czyli, podsumowując, klepanie kilku najbardziej znanych piosenek i pijaństwo przyćmiewa cały rozwój tego nurtu, całą twórczość wielu wartościowych zespołów,  tekściarzy i innych rzeczy, które się pojawiają?  Przyćmiewa do tego stopnia, że mało kto myśli - to może być coś innego niż przysłowiowe „Hiszpańskie dziewczyny”?
- Ale co? Chcesz powiedzieć, że powstają nowe piosenki w tym stylu?

- Tak. I to bardzo dużo. Wydaje się mnóstwo płyt. Jest wielu zdolnych ludzi.
- Oni piszą piosenki?

- Tak, piszą nowe piosenki.
- Są marynarzami? Żeglują?

- Żeglują, ale nie tworzą work songów. Bardziej piosenki o tematyce morskiej. Teksty autorskie lub tłumaczenia, teksty pisane do istniejącej muzyki np. irlandzkiej, bretońskiej, brytyjskiej, bluegrassu, skandynawskiej czy nawet afrykańskiej. Jest wiele takich zespołów.
- Wiesz wolałbym się na ten temat głębiej nie wypowiadać, bo być może są tam gdzieś jakieś ciekawe rzeczy. Ja flirtowałem trochę z country, kocham bluesa. Połączenie country, bluesa, work songu ... to i szanty by się w tym wszystkim zmieściły. Chodzi mi tylko o pewien taki „sznyt” tego ruchu w Polsce. Przychodzi pijana widownia, która kolebie się na boki, bo dostaje prostą prymitywną piosenkę, która się idealnie nadaje do tego żeby się urżnąć. I wszystko.

- Maćku. Dziękuję za szczerą rozmowę.
- Również dziękuję i pozdrawiam wszystkich, którzy są w stanie przyjąć odmienny punkt widzenia na szanty. Słuchaj uwierzę w każdą szantę, jeśli zaśpiewa ją człowiek morza.

Rozmawiał: Bartosz "Bongos" Konopka
Fot. www.malenczuk.art.pl