Rock is not the devil's work

…it's magical and rad. Rock to nie dzieło szatana, jest magiczny i cudowny. Te słowa z utworu "Kickapoo" amerykańskiego akustycznego heavy metalowego duetu Tenacious D określają etos, z którym identyfikują się polskie zespoły pieśni żeglarskiej zgrupowane w nurcie marynistycznego rocka. Osobom przyzwyczajonym do tradycyjnego czy ściśle folkowego charakteru wykonywania szant i muzyki żeglarskiej marynistyczny rock kojarzy się przede wszystkim z łomotem zestawu perkusyjnego, warto więc będzie rzucić odrobinę światła na cechy charakterystyczne muzyki rockowej.

Rock jak każdy gatunek muzyki
wymaga umiejętności, talentu i ciężkiej pracy, ale różni się od muzyki tradycyjnej koniecznością "kreowania brzmienia". Pojęcie to jest niemal nieznane w świecie muzyki akustycznej, gdzie liczy się przede wszystkim technika gry. W rocku wymagana jest zarówno technika gry, jak i brzmienie. Brzmienie instrumentów rockowych tworzy się przy pomocy specjalistycznego sprzętu. Pojęcie o możliwościach gitary elektrycznej daje biblioteka firmy Line6 (specjalizującej się w cyfrowym kreowaniu brzmienia gitar elektrycznych), zawierająca 20.000 dostępnych do pobrania przez użytkowników "brzmień" pełnych torów gitarowych. Kreowanie brzmienia dotyczy także pozostałych instrumentów rockowych.

Rock jest muzyką kosztowną
Sam profesjonalny bęben taktowy kosztuje około pięciu tysięcy złotych. Komplet profesjonalnych talerzy może osiągnąć cenę ośmiu tysięcy. Można wyobrazić sobie koszt całego zestawu. Instrumentarium całego zespołu może z łatwością kosztować około 100 tysięcy złotych i mowa dopiero o zawodowym sprzęcie dla przyzwoitego zespołu, a nie sprzęcie dla gwiazd rocka... Dalej spotykamy się z trudnościami transportowymi. Sprzęt waży setki kilogramów i wozi się go furgonem lub kilkoma dużymi autami typu combi. Demontaż sprzętu, jego transport, montaż na estradzie i powtórny demontaż z transportem powrotnym to koszmar, haracz, który płacą muzycy za miłość do swej muzyki.

Czy rock musi męczyć uszy?
Rock jest muzyką głośną. Różnica między zespołem grającym popularny "łomot", a zespołem grającym z klasą wynika z selektywności, czyli z umiejętnego wkładu poszczególnych instrumentalistów (łącznie z ich sprzętem) w brzmienie całego zespołu. Rock zagrany selektywnie, z odpowiednim sprzętem i adekwatnym nagłośnieniem  nie męczy ucha. Wiedzą o tym najlepiej sami wykonawcy, którzy mogą zmienić swój sprzęt, ale uszu wymienić nie sposób.

Określenie "cover" czyli własna interpretacja znanego utworu
ma w światku rockowym pozytywną konotację, porównywalną do określenia "standard" w świecie jazzu. Wprawdzie twórczość autorska jest w najwyższej cenie, ale poprzez granie "coverów" można rozpoznać różnice w klasie, stylistyce, biegłości wykonawczej i technice gry, wykreowanym brzmieniu, a przede wszystkim w wyobraźni muzycznej dwóch różnych zespołów wykonujących ten sam utwór. W szantach i piosence żeglarskiej mamy do czynienia z tysiącami standardów. Wbrew obiegowym opiniom, prawo autorskie zezwala na nieskrępowane wykonywanie i nagrywanie utworów innych autorów bez wymagania ich zgody, a ochroną praw autorskich na ściśle określonych zasadach zajmują się organizacje takie jak ZAiKS czy STOART. Stąd marynistyczni rockmani chętnie sięgają do żeglarskich standardów i nawet zespoły preferujące twórczość autorską posiadają w repertuarze co najmniej jeden "cover".

Niechętne nastawienie tradycyjnej części środowiska piosenki żeglarskiej
spowodowało wydzielenie się nurtu "marynistycznego rocka", jak określa ten gatunek lider warszawskiego zespołu SMW Dariusz Wołosewicz,  czy też "rock-szanty" jak nazywa je promotor żeglarskiego rocka i zarazem organizator wielkiego festiwalu w Serwach koło Augustowa Grzegorz Łapczyński. Do czołówki "marynistycznego rocka" należy heavy-metalowy  zespół SMW, hard-rockowy bydgoski zespół Pearl Harbor, eklektyczna grupa Szantana z Pszczyny i trójmiejski zespół rockowy CDN. Na festiwal Rock-Szanty zaprasza się także klasyków gatunku jak na przykład EKT-Gdynia oraz grupy, których wyróżnikiem jest stosowanie zestawu perkusyjnego na przykład Zejman i Garkumpel, Smugglers, Morże Być, Matelot, Orkiestra Dni Naszych, Mordewind czy Mietek Folk. Nie sposób wymienić wszystkich. Zespoły rock-szantowe nie są skrępowane przez konkretne instrumentarium. Spotykamy syntezatory, saksofon, a nawet perkusję elektroniczną.

Od kilku lat daje się zauwazyć tendencja do zapraszania marynistycznych rockmanów na co nowocześniej ukierunkowane festiwale. Oby ten trend się utrzymał; będzie wtedy szansa na ciekawy artystycznie melanż tradycyjnego i nowoczesnego muzykowania oraz być może pojawianie się wykonawców tradycyjnych na rockowych imprezach żeglarskich.

Rock to nie dzieło szatana, jest magiczny i cudowny
W ankiecie Szant24, ponad jedna trzecia respondentów wyraziła swój entuzjastyczny lub pozytywny stosunek do marynistycznego rocka. Rocka nie ma się co bać, szczególnie, że fusion tradycji i rocka daje zaskakująco ciekawe efekty. Na przedstawionym wideo będą mogłi Państwo zapoznać się z utworem szwajcarskiego zespołu Eluveitie, prezentującego pieśń bliską sercu kazdego żeglarza, pieśń wykonaną z wykorzystaniem jak najbardziej tradycyjnych instrumentów (dudy, lira korbowa, skrzypce...) w konwencji najcięższego z najcięższych brzmień heavy-metalowych...

Na zdjęciu autorstwa Tomka Lenarda widnieje Dariusz Adamczyk, gitarzysta solowy zespołu SMW. Do gry estradowej wykorzystuje gitarę elektryczną Ibanez 3120 Prestige, multiefekt Lexicon MPX ze sterownikiem nożnym MIDI, wzmacniacz Mesa Boogie IV oraz kolumnę gitarową Mesa Engineering  z czterema głośnikami, każdym o średnicy 30 cm. Oraz, jak to się mówi, "ma brzmienie w łapie", czyli dysponuje doskonałą techniką gry.